تویه دروار

حمام سیاه کوه 

    ساختمان این حمام تماما از سنگ و ساروج و بنای ظاهری آن به صورت سه گنبد مدور به هم پیوسته است . داخل این حمام بسیار مخروبه بوده و چیزی که نمایانگر قسمت های مختلف حمام باشد مشخص نیست . حمام مذکور پای کوه و کنار رودخانه می باشد. متاسفانه از جزئیات آن اطلاع کاملی در دست نیست . این اثر تاریخی در پشت بشم واقع می باشد.

آتشکده صح

  این آتشکده در وسط روستای صح واقع است که از آن فقط برجهای قطور آن برجا مانده است.لازم بذکراست که این آتشکده راههای متعدد زیر زمینی به قلاع دیگر تویه دروار دارد که کشف شده است.

درهو چشمههای  گیوتنگه                                                                             

از مناطق دیگر تویه دروار دره گیو(دیو)تنگه است که دران قلعه ای مربوط به زمان اسماعیلیه میباشد.

  حوزهعلمیهدروار

    در منطقه با صفا، خوش آب و هوا و کوهستانی ” دروار” در عصر صفویان و مقارن فرمانروایی ” شاه سلطان حسین اول صفوی ” و سال ۱۱۰۶هجری قمری  نهادی آموزشی به نام ” حوزۀ علمیه دروار ” تأسیس شد که بنیان گذار و واقف آن شخصی به نام ” امیر علی اصغر الحسینی درواری ” بوده است .

   براساس وقف نامه ای که در اداره اوقاف ” دامغان ” موجود می باشد این نهاد آموزشی دارای موقوفاتی بوده که تماماً به طلاب و دانشجویانی که در این حوزه علمیه قصد ادامه تحصیل را داشته اند اختصاص داشته است . آنگونه که از متن وقف نامه بر می آید تولیت این حوزه در آغاز با خود واقف بوده و سپس تولیت مدرسه بعد از مرگ واقف به فرزندان او خواهد رسید و واقف یاد آور شده است چنانچه نسلی از احفاد ما منقرض گردد تولیت این حوزه به عهده علماء ” دروار ” خواهد بود . چون در دوران ” صفویان ” تشکیلات اوقاف به مانند امروزه وجود نداشته است وقف نامه مذکور از نسلی به نسلی دیگر انتقال پیدا کرده و با تأسیس وزارت ” معارف و صنایع مستظزفه ” به سال ۱۲۸۹ ( هجری شمسی ) تحویل اداره معارف و اوقاف شهرستان ” دامغان ” گردیده است .

     لازم به ذکر است هرچه از دوره ” مغول ” تا پایان دوره ” قاجاریه ” به جلو می آییم متون تاریخی و نسخه های خطی و وقفنامه ها به لحاظ ممزوج شدن واژگان مغولی، ترکی، عربی و فارسی از دشواری بسیار زیادی برخوردار هستند ، و وقفنامه حوزه علمیه ” دروار ” نیز اینگونه است. کسانی که از اهالی ” دامغان ” و مردم ” دروار ” نسبت به مفاد و محتوای وقف نامه به سال ۱۱۰۶ ( هجری قمری ) شهادت داده اند و آن را تأیید و مهر زده اند عبارتند از : ” محمد علی صحی ” ، ” محمد ترشیزی ” ، ” فرامرز درواری ” ، ” محمد قاسم نجار ” ، ” خواجه شهاب دامغانی ” ، ” حسین الحسینی الدرواری ” و ” سلطان مراد حداد درواری ” بوده اند .

موقوفات حوزه علمیه دروار به شرح زیر قابل ذکر است :

۱- مزرعه ” کدوان ” – ۳ دانگ در جنب رباط ؛

۲- مزرعه “خرم آباد ” – ۳ دانگ به شراکت آقای محمد قاسم نجار؛

۳- مزرعه ” کهو ” – ۳ دانگ به شراکت آقای حاج میر شمس ؛

۴- مزرعه ” گشتی ذاب ” که مشهور به ” جعفر آباد ” در منطقه گیو تنگه ( تماماً ) ؛

۵- مزرعه ” تهو” – ۶ دانگ ما بین ” آب شرق ” و مزرعه ” ماهان ” ؛

۶- مزرعه ” مهر آباد ” – ۳ دانگ در مجاورت ” سرخ رباط ” در سمت جنوبی رودخانه ” دریان ” ؛

۷- باغ ” دراز خان ” در قریه ” صح ” – ۶ دانگ ؛

۸- باغ ” نوستوج ” واقع در قریه ” دروار ” ۶ دانگ ؛

۹- باغ مشهور به ” رودبار” ۲ در بند واقع شده در سمت غربی مسجد دروار ؛

۱۰- باغ ” علاء الدین آباد ” یک دربند در قسمت غربی باغ ” سلطان مراد ” ؛

۱۱- باغ ” تلو ” یک دربند ؛

۱۲- طاحونه ( واژه ای عربی است به معنای آسیاب ) معروف به ” عبادالدین ” یک حجره که در قسمت جنوبی معصوم زاده ( واجب التعظیم شاه شمس الدین ) قرار داشته است.
ضمناً مکانهای فوق الذکر با گذشت چند قرن دستخوش تغییرات اساسی گشته و ذکر اماکن فوق از جهت جغرافیایی تاریخی برای پژوهشگران محلی مفید و ارزشمند خواهد بود و برای ما این مطلب را روشن می سازند که به دوران صفویه چه اماکن و روستاهایی وجود داشته اند که امروزه هیچ اثری از آنها باقی نمانده است .

   طلاب این مدرسه علمیه را ظاهراً بیشتر کسانی تشکیل می دادند که از روستاهای ” دهخدا ” ، ” تویه ” ، ” دروار” ، ” صح ” به این مرکز علمی و آموزشی می آمدند .از دیر باز تا به امروز مردمان منطقه ” تویه دروار ” طالب علم و دانش بوده اند به طوریکه امروزه بیشترین آمار تحصیل کرده ها و متخصصین مختلف در سطوح عالیه آموزش عالی از این ناحیه برخاسته اند و در گوشه و کنار” ایران ” از مقامات و صاحب منصبان هستند .

    مردمان ناحیه ” تویه دروار” از شیفته گان ” اهل بیت ” و ” ائمه معصومین ” علیهم السلام هستند و مردمانی با فرهنگ و متدین و با تقوی و خدمت گزارانی صدیق و از هوش فراوان برخوردار می باشند.

  علماء و دانشمندان زیادی از این حوزه علمیه فارغ التحصیل شده اند که از آن جمله می توان به آقایان “ملا محمد کاظم ملک جعفریان – عمو آخوند ” ،” شیخ علی اکبر وحید دامغانی ” ، ” حاج شیخ علی رضا وفائی نژاد ” ، ” حاج شیخ غلامحسین افضلی ” و ” حاج شیخ علی اصغر کلانتری ” اشاره کرد.

    آقای ” وحید دامغانی ” که از پژوهشگران و محققین برجسته کشور به شمار می آید و سال های متمادی در سازمان حج و اوقاف کشور مسئولیت پژوهشی این سازمان را بر عهده داشته و اینک در ” تهران ” سرگرم تألیفات و تحقیقات در دایره علوم انسانی هستند برای نگارنده این چنین نقل می کرد : ” از مدرسان و بنیانگذاران این حوزه علمیه ما شخصی بنام ” کاووس ” باید یاد کرد که در این حوزه علمیه کرسی درس و بحث و مناظره داشته است و مدتی مدیریت حوزه علمیه ” دروار” با آقای ” شیخ علی اکبر وحید دامغانی ” بوده است ” .

   حوزه علمیه ” دروار” هم اکنون فعالیت علمی ندارد ولی آثار این نهاد آموزشی و ساختمان قدیمی آن پا برجاست به طوری که آقای ” وحید دامغانی ” نقل می کردند چون این حوزه علمیه در چند سال اخیر تعطیل گشته موقوفات آن به یکی از تکایای ( حسینیه های شهرستان) دامغان انتقال داده شده است. (برگرفته از وب سایت تاریخانه)